biết đâu
Định nghĩa
- Cụm từ:
- Biểu thị sự không chắc chắn, một khả năng có thể xảy ra dù trái với suy đoán thông thường: Dùng để đưa ra một giả thuyết, một điều có thể xảy ra mà người nói không dám khẳng định, thường là một khả năng bất ngờ hoặc ngược lại với tình hình hiện tại.
- Biểu thị sự băn khoăn, không biết rõ nguyên nhân, cách thức hoặc kết quả: Dùng khi người nói cảm thấy bối rối, không lường trước được hoặc không hiểu vì sao một việc lại xảy ra như vậy.
Ví dụ sử dụng
Biểu thị khả năng có thể xảy ra:
- Trời đang nắng, nhưng biết đâu chiều lại mưa.
- Anh ấy nói không đi, nhưng biết đâu phút cuối lại thay đổi ý kiến.
Biểu thị sự băn khoăn, không lường trước:
- Tương lai phía trước, biết đâu mà lường.
- Biết đâu cô ấy lại có lý do riêng mới hành động như vậy.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Biết đâu đấy": Cách nói nhấn mạnh hơn sự không chắc chắn hoặc khả năng bất ngờ, thường dùng trong khẩu ngữ.
- Cứ thử làm đi, biết đâu đấy lại thành công.
- "Biết đâu được": Nhấn mạnh sự không thể biết trước, không thể đoán định được.
- Cuộc đời lắm chuyện trớ trêu, biết đâu được ngày mai sẽ ra sao.
Biến thể và từ gần giống
- Biết chừng nào: (Cụm từ) Cũng diễn tả sự không biết rõ về mức độ, thời điểm, thường dùng trong câu hỏi tu từ hoặc câu cảm thán.
- Chờ đợi biết chừng nào anh ấy mới về.
- Hễ (mà): (Liên từ) Thường dùng trong cấu trúc giả định "hễ... thì...", khác với "biết đâu" vì nó thiết lập một điều kiện cụ thể hơn.
- Hễ trời mưa thì chuyến đi sẽ bị hoãn.
Từ đồng nghĩa
- Biết đâu chừng: Có nghĩa và cách dùng tương tự "biết đâu".
- Không chừng: Diễn tả khả năng có thể xảy ra một cách không chắc chắn.
- Anh ta không chừng sẽ đến muộn.
- Ai mà biết được / Ai biết được: Diễn tả sự không thể biết trước, thường dùng trong câu hỏi tu từ.
- Tương lai thế nào, ai mà biết được.
Thành ngữ liên quan
- "Biết đâu mà mò": Thành ngữ diễn tả sự hoàn toàn mù mờ, không có manh mối hay phương hướng để tìm hiểu, suy đoán.
- Công việc phức tạp quá, biết đâu mà mò.
- "Biết thế nào được": Diễn tả sự không thể nào đoán định, tiên liệu được trước.
- Đời người lắm nỗi thăng trầm, biết thế nào được.